Impressie van sessie 08

 

Cocreatie als strategie in toegepast drinkwateronderzoek

Door Hans Ruijgers (voorzitter), Laurens Hessels en Renske Siemens

Hoe zorg je dat onderzoekers, opdrachtgevers, communicatiemedewerkers en gebruikers niet allemaal op hun eigen specialisme-eilandje blijven zitten? Het wateronderzoeksinstituut KWR Watercycle Research Institute (KWR) experimenteert hier al enkele jaren mee.

De klanten van dit instituut zijn vooral de drinkwaterbedrijven, vertelt hoofd Communicatie Hans Ruijgers. Zij gebruiken de kennis die KWR aanlevert. De onderzoeken die KWR doet variëren nogal – het kan gaan over medicijn- en drugsresten in het riool, over wateropslag voor tijden van droogte, over waterzuivering en infrastructuur.

Wie de hele cyclus van een onderzoek bekijkt (de formulering van de vraag, het definiëren van het project, de uitvoering van het onderzoek, de kennisoverdracht, en de toepassing/valorisatie), ziet dat vooral aan het begin en het einde de samenwerking met de partners inmiddels soepel loopt. Onderzoekers hebben van nature wellicht de neiging om zich gedurende de onderzoeksfase terug te trekken en zich alleen te concentreren op hun werk, maar door interactie met de drinkwaterbedrijven vergroot je de kans dat het onderzoek daadwerkelijk gebruikt gaat worden en betekenis krijgt voor de samenleving. Maar hoe zorg je óók voor cocreatie bij het onderzoek zelf?

Bacteriën
Bijvoorbeeld door mensen actief mee te laten doen, vertelt onderzoeker Laurens Hessels. Hij was betrokken bij een project waarbij mensen thuis zelf monsters van hun kraanwater konden nemen en daar enkele simpele analyses aan konden doen – voor het geavanceerdere werk werden de monsters vervolgens naar KWR gestuurd. Doel: de microbacteriële samenstelling van het water vaststellen, en de invloed die het stilstaan van water in de leidingen hierop heeft. De uitkomsten waren verrassend, en zaten meer bacteriën in het water dan de burgers (en ook de KWR-onderzoekers overigens) verwacht hadden, maar ook geruststellend – want kennelijk kon het weinig kwaad.

Maar wat leverde het op? Het onderzoek wordt efficiënter zo, maar vooral vergroot deze manier van werken de ‘wetenschapswijsheid’ van de mensen in het land. Leereffecten voor KWR bij dit project waren bijvoorbeeld dat je na moet denken hoe je mensen werft. Doe je het via Facebook, waar mensen zelf op af moeten komen, dan doen er vooral jonge hoogopgeleide mensen mee. Voor een meer diverse populatie kan je beter zelf een steekproef definiëren en bijvoorbeeld kaartjes sturen met de post.

Governance
Een ander cocreatie project, dat nog gaande is, gaat over duurzaam waterbeleid (governance) – zoals bijvoorbeeld het koppelen van afvalwater en de energievoorziening - in het kader van de circulaire stad. Hierin raakt de beleidspraktijk en het onderzoek steeds nauwer verstrengeld, precies zoals de bedoeling is. Het is begonnen met interviews (waar zou het onderzoek over moeten gaan?), daarna is gewerkt met reflectietafels om projecten op te zetten, gevolgd door de onderzoeksuitvoering. De tussenresultaten van het onderzoek worden zoveel mogelijk gedeeld, in workshops, op sociale media, en in blogs waar iedereen die in het project zit berichten op kan plaatsen. Zo kan iedereen ook tijdens het onderzoek mee praten.

Uiteindelijk blijkt ook dit project erg leerzaam te zijn. Haal je onderzoekers niet te veel uit hun flow, komen ze nog wel aan het schrijven van ‘gewone’ artikelen en rapporten toe, en voor wie schrijven ze die blogs en berichten eigenlijk? Allemaal zaken om nog eens goed over na te denken.

De boodschap die KWR uiteindelijk aan zijn onderzoekers meegeeft is die van working out loud: laat zien waar je mee bezig bent. Niet alleen voor de burgers en klanten, maar ook voor KWR zelf. Want voor een niet-gesubsidieerd bedrijf, dat het uiteindelijk van nieuwe opdrachten moet hebben, is profileren van groot belang.

 

Download hier de presentatie Cocreatie als strategie in toegepast drinkwateronderzoek

 

Impressie 01 - Impressie 02 - Impressie 03 - Impressie 04 -  Impressie 05 -  Impressie 06 -  Impressie 07 - Impressie 08 - Impressie 09