Impressie van sessie 09

 

We willen graag dat je samenwerkt met een kunstenaar - hoe dan?

Door Ruud Moesbergen (voorzitter), Tanja Koning en Petra Heck

De titel van deze sessie doet vermoeden dat samenwerken met een kunstenaar in opdracht de nodige uitdagingen met zich meebrengt of zelfs moeilijk kan zijn. Toch levert het juist ook mooie, onverwachte resultaten op. In deze sessie delen de sprekers hun ervaringen vanuit beide perspectieven: die van de opdrachtgever en die van de kunstenaar. Het blijkt dat uit die ervaringen waardevolle lessen getrokken kunnen worden.

Ontwerpopdracht of vrij werk
Als eerste deelt Ruud Moesbergen zijn ervaring vanuit NEMO Science Museum. Hij vertelt hoe het museum een kunstenaar zocht om een kunstwerk te maken dat op een vernieuwende manier wetenschap en technologie kon verbeelden. Er waren wel randvoorwaarden bepaald, maar de projectgroep wist nog niet hoe de vorm moest zijn. Strikt genomen, reflecteert Moesbergen, spreek je dan van een ontwerpopdracht en niet van echt vrij werk. In de oriënterende gesprekken met de kunstenaars werd er al snel duidelijk dat creativiteit zich moeilijk laat regisseren. Ze liepen vast bij een ontwerpopdracht, maar een te vrije invulling van de opdracht viel weer lastig bij het management.

Samenwerking met het publiek
Ook Tanja Koning en Petra Heck delen hun werkervaring met het publiek. Beiden gaan in op de vraag waar je voor moet zorgen in de samenwerking met een kunstenaar. De projecten waar beide sprekers over vertellen zijn heel divers, maar samen komen ze tot een aantal heldere adviezen:

  • Maak een duidelijke opdrachtomschrijving en zorg voor draagvlak binnen de organisatie.
  • Ga je dit voor het eerst doen? Overweeg om iemand in te huren die uit de kunstwereld komt. Het is een vak apart om met commissies om te gaan. 
  • Als het heel belangrijk is voor jouw organisatie om iets met de kunst te doen, laat dan de directie en de kunstenaar elkaar ontmoeten en geef deze kennismaking de tijd. 
  • Het is belangrijk alle partijen aan tafel te houden en te zorgen voor unanimiteit in besluitvorming. Of als dat er niet is, maak dan afspraken hoe er wordt omgegaan met een gebrek aan unanimiteit. 
  • Het is belangrijk dat je zorgt dat de balans behouden blijft en alle partijen goed met elkaar blijven praten over wederzijdse verwachtingen.  

 

Grondtonen uit de diepte
Multimediakunstenaar Lotte Geeven presenteert haar kant van het verhaal, over samenwerkingen met opdrachtgevers uit het wetenschappelijk domein. Haar fascinatie voor aardgaten leidde tot een auditief werk waarbij zij de grondtonen uit het diepste gat op aarde wilde vastleggen door er een geluidsopname van te maken. De betrokken onderzoekers waren er van overtuigd dat het in dat gat helemaal stil zou zijn, maar Geeven zette haar plan door en toog naar het 9 kilometer diepe gat op de grens van Duitsland en Tsjechië.

De uitkomst was een ruis- en fluisterkakofonie van grondtonen. Een verrassende uitkomst, ook voor de onderzoekers, die op andere dimensies aangrijpt dan wetenschappelijke analyse, en de betrokkenen kan raken en ontroeren in haar schoonheid. In dat opzicht verschillen kunst en wetenschap wellicht bijzonder weinig. Geeven vat de lessen en deviezen van haar werkervaringen als volgt samen:

  • Als je een kunstenaar in de arm neemt, gaat het nooit zoals je hoopt dat het gaat. En dat is niet erg.
  • Laat ruimte voor falen. Je moet als opdrachtgever geen grote, dure praalstukken in je hal willen. 
  • Een vraag vanuit een organisatie met een doel, een budget en een planning laat zich moeilijk combineren met de vrijheid die de samenwerking met een kunstenaar soms vergt. 

Tot slot nog een vraag uit de zaal: waarom is het zo’n uitdaging om samen te werken met een kunstenaar? Geeven antwoordt: "Er is een verschil in methodieken en er is vaak weinig tijd om met elkaar door te brengen. Dat kan leiden tot miscommunicatie. En misschien zijn er ook wel eens onrealistische verwachtingen."

 

Impressie 01 - Impressie 02 - Impressie 03 - Impressie 04 -  Impressie 05 -  Impressie 06 - Impressie 08 - 
Impressie 09 - Impressie 10